ІНТЕГРАЛЬНА ОЦІНКА ТИПІВ МІСЬКОГО ПЛАНУВАННЯ: РОЗРАХУНОК КІЛЬКІСНИХ ПОКАЗНИКІВ
Ключові слова:
міське планування, містобудівні рішення, післявоєнне відновлення міст, стійкість містАнотація
Присвячено практичній апробації методики інтегральної оцінки типів міського планування в умовах післявоєнного відновлення міст України. Актуальність дослідження зумовлена необхідністю переходу від підходу «відбудова як було» до концепції «Build Back Better», що передбачає прийняття містобудівних рішень на основі багатофакторного аналізу та узгодження інтересів основних стейкхолдерів.
У роботі проведено порівняльний аналіз трьох типів планувальних структур житлового району — сітчастої, лінійної та кластерної — на основі уніфікованої умовної моделі площею 4 га. Оцінка здійснюється за п’ятьма групами показників: економічними, соціальними, містобудівними, екологічними та післявоєнними. Якісні характеристики міського середовища переведено в кількісні значення шляхом експертного оцінювання за 10-бальною шкалою з подальшим розрахунком інтегрального індексу.
Результати дослідження показали, що кластерна планувальна структура із забудовою середньої поверховості (5–9 поверхів) має найвищий інтегральний показник завдяки поєднанню економічної ефективності, функціональної насиченості та соціальної доступності. Сітчаста структура відзначається збалансованістю показників, тоді як лінійна — екологічною стійкістю та кращою адаптивністю до умов руйнувань.
Запропонована методика є гнучкою та може адаптуватися до різних містобудівних сценаріїв залежно від пріоритетів відновлення, ресурсних обмежень і локальних умов, формуючи основу для подальшого застосування інтегрального підходу в практиці відбудови українських міст.
Посилання
Pilipaka, L. and Nychyporuk, R. (2025). Development of the approach to planning solution selecting for destroyed and damaged areas, Liquid radioactive waste treatment: Ukrainian context. Lecture Notes in Civil Engineering, vol. 712, pp. 195–203. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-031-95663-8_20 {in English}.
Pilipaka, L.M. and Nychyporuk, R.V. (2024). Planuvannia vidbudovy zruinovanykh mist z urakhuvanniam zberezhennia istorychnoi spadshchyny ta stvorennia inkliuzyvnoho prostoru [Planning the restoration of destroyed cities, taking into account the preservation of historical heritage and the creation of an inclusive space]. Zbirnyk naukovykh prats NUVHP. Seriia "Ekonomika", no. 3(107), pp. 45–56. DOI: https://doi.org/10.31713/vt3202423 {in Ukrainian}.
Gehl, J. (2018). Mista dlia liudei [Cities for People], Kyiv: Osnovy, 304 p. {in Ukrainian}.
Sim, D. (2019). Miake misto. Shchilnist zabudovy dlia shchodennoho zhyttia [Soft City: Building Density for Everyday Life], Kyiv: ArtHuss, 236 p. {in Ukrainian}.
Drozdov & Partners (2023). Nove zhytlove seredovyshche: typolohiia zhytla dlia Ukrainy, shcho zmiiniuietsia [New living environment: housing typology for a changing Ukraine], Lviv, 128 p. URL: https://drozdov-partners.com/wp-content/uploads/new_living_environment_housing _typologies_for_a_changing_ukraine-2023.pdf (Accessed: 03 February 2026) {in Ukrainian}.
Barakat, S. (2010). After the conflict: reconstruction and development in the aftermath of war, London: I. B. Tauris, 328 p. {in English}.
Ekodiia (2023). Pryntsypy zelenoi pisliavoiennoi vidbudovy Ukrainy: analitychnyi zvit [Principles of green post-war reconstruction of Ukraine: analytical report], Kyiv, 24 p. URL: https://ecoaction.org.ua/zelena-vidbudova-ua.html (Accessed: 03 February 2026) {in Ukrainian}.
Jacobs, J. (1961). The death and life of great American cities, New York: Random House, 458 p. {in English}.
Mecca, B., Lucia, I. and Pede, E. (2023). Assessing the sustainable development: a review of multi-criteria decision analysis for urban and architectural sustainability. Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, vol. 30, e1818. DOI: https://doi.org/10.1002/mcda.1818 {in English}.
Urban Resilience Hub (2022). Review of indicator frameworks supporting urban planning for resilience, Nairobi: UN-Habitat, 64 p. URL: https://urbanresiliencehub.org (Accessed: 03 February 2026) {in English}.
Bracken, I. (1981). Urban planning methods: research and policy analysis, London: Routledge, 352 p. {in English}.
Zosim, S., Nikolaienko, V. and Nikolaienko, V. (2024). Preservation of National Traditions of Ukrainian Architecture During the Reconstruction of Destroyed Cities and Villages in the Post-War Period. International Journal of Conservation Science, vol. 15, Special Issue 1, pp. 221–234. DOI: https://doi.org/10.36868/IJCS.2024.SI.18 {in English}.
Grum, B. and Grum, D.K. (2023). Urban Resilience and Sustainability in the Perspective of Global Consequences of COVID-19 Pandemic and War in Ukraine: A Systematic Review. Sustainability, vol. 15, no. 2, art. 1459. DOI: https://doi.org/10.3390/su15021459 {in English}.
Koval, V., Olczak, P., Vdovenko, N. et al. (2021). Ecosystem of Environmentally Sustainable Municipal Infrastructure in Ukraine. Sustainability, vol. 13, no. 18, art. 10223. DOI: https://doi.org/10.3390/su131810223 {in English}.
Brown, R.H. (2005). Reconstruction of infrastructure in Iraq: End to a means or means to an end? Third World Quarterly, vol. 26, no. 4-5, pp. 759–775. DOI: https://doi.org/10.1080/01436590500128006 {in English}.
##submission.downloads##
Опубліковано
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.