ВДОСКОНАЛЕННЯ СТРУКТУРИ ЗЕМЛЕКОРИСТУВАННЯ ТЕРИТОРІАЛЬНИХ ГРОМАД НА ОСНОВІ ГЕОДЕЗИЧНОГО МОДЕЛЮВАННЯ ТА АНАЛІТИКИ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32347/2786-7269.2025.14.281-295

Ключові слова:

територіальні громади, землекористування, геодезичний аналіз, ГІС-технології, супутникове знімання, просторове планування

Анотація

Розглянуто вдосконаленню структури землекористування територіальних громад України на основі геодезичного моделювання та аналітики. Вона розглядає застосування геоінформаційних систем та супутникового знімання для підвищення ефективності управління земельними ресурсами. У контексті децентралізаційної реформи в Україні територіальні громади отримали розширені повноваження щодо управління земельними ресурсами, що підкреслює необхідність впровадження сучасних геодезичних технологій для забезпечення раціонального землекористування. Метою статті є обґрунтування науково-методичних підходів до оптимізації структури землекористування територіальних громад шляхом застосування високоточних геодезичних методів, спрямованих на підвищення ефективності просторового планування та управління земельними активами. У дослідженні використано комплексний підхід до збору та аналізу просторових даних, включаючи польові геодезичні вимірювання (з середньою квадратичною похибкою до 2,5 м), картографічні матеріали (аналогові та цифрові карти з похибками 0,0012 м, 0,0007 м та 0,0005 м залежно від типу), а також дані дистанційного зондування Землі з різним просторовим розрізненням (< 1 м, 1–30 м, > 30 м). Обробка даних здійснювалась за допомогою програмних комплексів SAS.Планета, ArcGIS та QGIS, що забезпечило створення мозаїк супутникових знімків, дешифрування, векторизацію та тематичне картографування. Розроблено підходи до просторової організації земель, включаючи геодезичне зонування, екологічно обґрунтований землеустрій та проєктування агровиробничих кластерів. Створено цифрові карти, що відображають функціонально-екологічне зонування, придатність ґрунтів та цільове використання земель. Виявлено невідповідності в кадастрових даних, що підкреслюють потребу в актуалізації земельної інформації за допомогою геодезичних методів. Подальші дослідження передбачають розробку інтегрованої інформаційно-аналітичної системи або геопорталу для управління земельними ресурсами громад, вдосконалення методик дешифрування супутникових знімків та інтеграцію даних із різних джерел для підвищення точності просторового аналізу.

Біографії авторів

Алла Толмачова , Одеський національний університет ім. І.І. Мечникова

к.г.н., доцент

Наталія Прокопенко , Сумський національний аграрний університет

к.е.н.

 

Микола Сербов , Одеський національний університет ім. І.І. Мечникова

д.е.н., професор

Посилання

Borovyi, V., Braslavska, O., Maksiutov, A., Protsenko, O. (2024). Obgruntuvannia tekhnolohii stvorennia suputnykovoi heodezychnoi merezhi v umovakh nyzkykh shyrot [Justification of the technology for creating a satellite geodetic network in low latitudes]. Pryrodnychi nauky ta pryrodokorystuvannia – Natural Sciences and Nature Management, 1, 5–12. {in Ukrainian}

Shevchuk, S.M., Prokopenko, N.I., Rozhi, T.A. (2024). Analiz vykorystannia heodezychnykh danykh pry planuvanni ta monitorynhu ahrolandshaftiv: optymizatsiia zemlekorystuvannia ta okhorona pryrody [Analysis of the use of geodetic data in the planning and monitoring of agro-landscapes: optimization of land use and nature protection]. Kadastr, zemleustrii ta upravlinnia zemelnymy resursamy – Cadastre, Land Management and Land Resource Administration, 7, 445–458. https://doi.org/10.32347/2786-7269.2024.7.445-458 {in Ukrainian}

Bieliatynskyi, A., Sorokina, K., Mamonov, K., Kovalenko, L. (2023). Geoecological monitoring of regional land use: definition and directions of formation. E3S Web of Conferences, 452, 03002. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202345203002 {in English}

Liu, C., Li, X., Xue, Y., Lu, W., Zhang, C. (2024). Development and applications of an integrated space-air-ground observation network in natural resource monitoring and supervision. E3S Web of Conferences, 520, 04018. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202452004018 {in English}

Makedon, V.V., Kholod, O.H., Yarmolenko, L.I. (2023). Model otsinky konkurentospromozhnosti vysokotekhnolohichnykh pidpryiemstv na zasadakh formuvannia kliuchovykh kompetentsii [A model for assessing the competitiveness of high-tech enterprises based on key competencies]. Akademichnyi ohliad – Academic Review, 2(59), 75–89. {in Ukrainian}

Papusha, D.Ya., Obolonkov, D.F. (2024). Avtomatyzatsiia protsesiv obrobky heodezychnykh danykh za dopomohoiu shtuchnoho intelektu ta mashynnoho navchannia [Automation of geodetic data processing using artificial intelligence and machine learning]. Zbirnyk naukovykh prats DonNABA – Collection of Scientific Works of DonNABA, 1(32), 36–41. {in Ukrainian}

Dombrovska, O.A., Druziaka, B.Yu., Obolonkov, D.F. (2024). Intelektualna vlasnist u sferi zemleustroiu, suchasni zasoby suputnykovoho heodezii [Intellectual property in the field of land management, modern satellite geodesy tools]. Zbirnyk naukovykh prats DonNABA – Collection of Scientific Works of DonNABA, 2(33), 18–23. {in Ukrainian}

Google Earth. Esri. (2025). Retrieved from: https://earth.google.com/web/?hl=uk {in English}

Foster, A., Rahimzadeh-Bajgiran, P., Daigneault, A., Weiskittel, A. (2024). Cost-effectiveness of remote sensing technology for spruce budworm monitoring in Maine, USA. Forests Monitor, 1(1), 66–98. https://doi.org/10.62320/fm.v1.i1.14 {in English}

GIS for Land Administration – Esri (2025). Retrieved from: www.esri.com/ industries/cadastre/ {in English}

Sytnyk, O., Bezlatnia, L. (2024). Analiz suchasnykh metodiv i zasobiv dlia obstezhennia ta vykonannia velykomasshtabnoho heodezychnoho znimannia meliorovanykh zemel [Analysis of modern methods and tools for surveying and conducting large-scale geodetic mapping of reclaimed lands]. Pryrodnychi nauky ta pryrodokorystuvannia – Natural Sciences and Nature Management, 1, 112–113. {in Ukrainian}

Makedon, V., Myachin, V., Plakhotnik, O., Fisunenko, N., Mykhailenko, O. (2024). Construction of a model for evaluating the efficiency of technology transfer process based on a fuzzy logic approach. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, no 2(13(128)), 47-57. https://doi.org/10.15587/1729-4061.2024.300796. {in English}

GIS Maps: Types and Applications of Digital Cartography. (2024). Retrieved from: https://eos.com/uk/blog/gis-karty/ {in Ukrainian}.

Makedon, V.V., Ilchenko, N.O. (2021). Kon’iunktura svitovoho rynku IT-posluh v umovakh ekonomiky 4.0 [Global market conditions for IT services in the context of the economy 4.0]. Efektyvna ekonomika – Effective Economy, 1. http://www.economy.nayka.com.ua/?op=1&z=8525. {in Ukrainian}

Trysnyuk, V., Demydenko, O., Trysnyuk, T., Horoshkova, L., Khlobystov, Ie., Holovan, Y. (2021). GIS technologies for monitoring forest plantations. Geoinformatics, 2021, 1–6. https://doi.org/10.3997/2214-4609.20215521062 {in English}

Xing, J., Sun, S., Huang, Q., Chen, Z., Zhou, Z. (2024). Application of Geoinformatics in Forest Planning and Management. Forests, 15(3), 439. https://doi.org/10.3390/f15030439 {in English}

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-09-24

Як цитувати

Толмачова , А., Прокопенко , Н., & Сербов , М. (2025). ВДОСКОНАЛЕННЯ СТРУКТУРИ ЗЕМЛЕКОРИСТУВАННЯ ТЕРИТОРІАЛЬНИХ ГРОМАД НА ОСНОВІ ГЕОДЕЗИЧНОГО МОДЕЛЮВАННЯ ТА АНАЛІТИКИ. Просторовий розвиток, (14), 281–295. https://doi.org/10.32347/2786-7269.2025.14.281-295

Номер

Розділ

Статті